مستوجب عذاب شويد ، پس بعد از آن هرگاه جبرئيل به خدمت آن حضرت مىآمد متبسم و خندان بود . پس حضرت صادق عليه السّلام فرمود : در آن روز اهل آتش عظمت جهنّم و عذاب الهى را مىدانند ، و اهل بهشت عظمت بهشت و نعيم آن را مىدانند ، و چون اهل جهنّم داخل جهنّم مىشوند هفتاد سال سعى مىكنند تا خود را به بالاى جهنّم مىرسانند ، پس چون به كنار جهنّم مىرسند ملائكه گرزهاى آهن بر كلّهء ايشان مىكوبند تا به قعر جهنّم برمىگردند ، پس پوستهاى ايشان را تغيير مىدهند ، و پوست تازه بر بدن ايشان مىپوشانند كه عذاب در ايشان بيشتر تأثير كند ، پس حضرت به ابو بصير گفت : آنچه گفتم تو را كافى است ؟ گفت : بس است مرا و كافى است « 1 » . و به سند معتبر از عمرو بن ثابت منقول است كه حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام فرمود : اهل جهنّم در آتش فرياد مىكنند مانند سگان و گرگان كه فرياد كنند از شدّت آنچه به ايشان مىرسد از الم عذاب الهى ، چه گمان دارى اى عمرو به گروهى كه ايشان را مرگ نمىباشد در جهنّم ، و عذاب ايشان هرگز سبك نمىشود ، و در ميان آتش تشنه و گرسنه باشند ، و كران و گنگان و كوران باشند ، و روهاى ايشان سياه باشد ، و محروم و نادم و پشيمان ، و غضب كردهء پروردگار خود رحم بر ايشان نكنند ، و عذاب ايشان را تخفيف ندهند ، و آتش بر ايشان افروزند ، و از حميم گرم جهنّم به عوض آب آشامند ، و از زقّوم جهنّم به عوض طعام خورند ، و به قلابهاى آتش بدنهاى ايشان را درند ، و گرزهاى آهن بر سر ايشان كوبند ، و ملائكه بسيار غليظ شديد ايشان را در شكنجه دارند ، و بر ايشان رحم نمىكنند ، و بر رو ايشان را

--> ( 1 ) بحار الانوار 18 / 280 ح 1 .